VERZEKERING RECHTSBIJSTAND

Heb ik een rechts­bijstand­verzekering nodig?

We bespreken hier rechts­bijstand­verzekeringen in het algemeen. Zoek je een vergelijking van bepaalde rechtsbijstandverzekeringen, kijk dan op onze zusterwebsite rechts­bijstand­verzekering vergelijken.

Heeft iedereen een rechtsbijstandverzekering nodig?

Heb je weinig tijd: lees dan alleen dit eerste blokje

Loop jij nogal eens tegen juridische vragen of conflicten aan, en ben jij niet zo arm dat je recht hebt op een pro deo advocaat en niet zo rijk dat jij zelf een advocaat kunt betalen, dan zouden wij - als wij jou waren - er serieus over denken om een rechtsbijstandverzekering te nemen.

Heb je iets meer tijd: lees dan ook het volgende blokje

Voornaamste voordeel van een rechtsbijstandverzekering is dat je niet het risico loopt om tegen hoge advocaat- en proceskosten op te lopen als jij - onverhoopt - met een juridisch probleem te maken krijgt.
Bijkomend voordeel is dat je, ook voor wat simpelere juridische kwesties, gemakkelijk even met jouw rechtsbijstandverzekeraar kunt bellen, terwijl je niet zo snel contact zult opnemen met een advocaat. Een tijdig advies, voordat een kwestie uit de hand is gelopen, kan veel ellende voorkómen.
Voornaamste nadeel van een rechtsbijstandverzekering is dat een goede verzekering niet goedkoop is. (Maar aan de andere kant: de jaarpremie is ongeveer gelijk aan het uurloon van een advocaat).
Een ander nadeel zou kunnen zijn dat jouw rechtsbijstandverzekeraar bij een kwestie die jij vrijwel zeker gaat verliezen de neiging zal hebben om de zaak niet tot de hoogste instantie door te zetten, terwijl een eigen advocaat (die per uur wordt betaald) dat waarschijnlijk wel zal doen als jij dat absoluut wilt. Of dat nu echt een groot nadeel is, laten we hier maar even in het midden.
Per saldo lijken ons de voordelen voor de meeste mensen op te wegen tegen de nadelen. Hoe dat bij jóu zit, kun je natuurlijk alleen maar zelf beoordelen, maar dat vergt nog wat extra lezen:

Wil je echt weten hoe het zit: lees dan ook de rest van deze pagina

Is een rechtsbijstandverzekering een zinnige verzekering?

Op die vraag durven we een duidelijk antwoord te geven: ja, het is een zinnige verzekering.
Of een rechtsbijstandverzekering voor iedereen altijd noodzakelijk is, is natuurlijk een andere vraag, maar de meesten van ons komen vroeger of later in aanraking met juridische zaken rondom inkomen, woning, uitkering, koop, verkoop, huur, verkeersongelukken, en ga zo maar door.
En rechtsbijstand is duur. Heel duur.
Toch zal het niet altijd voor iedereen noodzakelijk zijn om een rechtsbijstand­verzekering af te sluiten.

Hoe vaak denk je rechtsbijstand nodig te hebben?

De meeste mensen hebben maar een paar keer in hun leven rechtsbijstand nodig. Maar andere mensen schakelen jaarlijks een advocaat in omdat ze tegen een juridisch probleem aanlopen. Grofweg gezegd is dat verschil op twee manieren te verklaren.
Heb je een `kort lontje` of een heel assertieve instelling, en maak je je snel boos over allerlei onrecht, dan is het logisch dat je vaak rechtsbijstand nodig hebt. Het is dan al snel een verstandige keus om een rechtsbijstandverzekering te nemen.
Maar het kunnen ook de omstandigheden zijn die er toe leiden dat je vaker rechtsbijstand nodig hebt dan iemand anders. Heb je een uitkering, dan zullen er af en toe problemen zijn met uitkeringsinstanties. Heb je werk, dan is er kans op ontslag. Heb je gevaarlijk werk, dan ligt een bedrijfsongeval op de loer. Ga je vaak op vakantie, dan komt er vroeger of later een probleem met een reisorganisatie. Koop je veel op internet, dan is de kans vrij groot dat je af en toe een louche webwinkel tegenkomt. En ga zo maar door. Hoe meer verschillende dingen je doet, hoe groter de kans dat je op enig moment baat hebt bij een rechtsbijstandverzekering.

Ben je in staat om zelf de kosten van rechtsbijstand te betalen?

Als je genoeg geld hebt om af en toe een advocaat te betalen (en denk je dat dat niet al te vaak gaat gebeuren), dan heb je eigenlijk geen rechtsbijstandverzekering nodig. Bedenk daarbij wel dat je aan een advocaat per uur ongeveer hetzelfde bedrag kwijt bent als de jaarpremie van een rechtsbijstandverzekering.
Voor een procedure bij de rechtbank lopen de totale kosten al snel op richting € 7.500 of € 10.000 en met een beetje pech nog hoger. En dan hebben we het nog niet over de mogelijkheid van hoger beroep of cassatie. En vergeet niet dat het kabinet plannen heeft om het griffierecht heel fors te verhogen!
Maar goed, als je je al deze risico's realiseert, en die risico's zonodig zelf kunt dragen, dan heb je geen rechtsbijstandverzekering nodig.

Maar ik heb recht op een pro deo advocaat!

Heb je een niet al te hoog inkomen en vermogen, dan kan het inderdaad zijn dat je recht hebt op pro deo rechtsbijstand.
Voor de precieze grenzen wat betreft inkomen en vermogen: zie de website van het Juridisch Loket of de Raad voor rechtsbijstand.
Voordeel van pro deo rechtsbijstand is dat de kwaliteit uitstekend is. De rechtsbijstand wordt verleend door advocaten en bijna de helft van de advocaten doet mee aan dit systeem. Je hebt dus een ruime, en vrije, advocaatkeus. Bovendien vallen vrijwel alle rechtsgebieden onder dit systeem, familierecht, echtscheiding, alimentatie, omgangsregeling en ga zo maar door.
Maar er zijn ook wat nadelen. Je betaalt een eigen bijdrage die kan oplopen tot meer dan € 700. Verder moet je bijkomende kosten zelf betalen (zoals kosten van getuigen, deskundigen, griffierecht e.d.). En als je de zaak verliest, dan loop je de kans dat je de proceskosten van de tegenpartij moet betalen. Al met al loop je dus toch een risico om vele duizenden euro's kwijt te zijn. Bij een rechtsbijstandverzekering vallen al dat soort kosten onder de dekking, zij het soms wel tot een bepaald maximum (zie voor die maxima onze zusterpagina Rechtsbijstandverzekering vergelijken).
Een ander verschil is nog dat het systeem van pro deo rechtbijstand alleen binnen Nederland geldt. De internationale dekking is minimaal. Die dekking binnen Nederland is overigens uitstekend, beter dan van welke rechtsbijstandverzekering dan ook.
Het is jammer dat de rechtsbijstandverzekeraars nog niet zijn gekomen met een soort aanvullende verzekering voor de mensen die recht hebben op een pro deo advocaat, waarbij alleen verzekerd is wat er niet binnen het pro deo systeem valt. Zolang die aanvullende verzekering er niet is, sta je dus voor een lastige keus om al dan niet een rechtsbijstandverzekering te nemen, terwijl dat voor de helft een dubbele verzekering oplevert.
Lees nog eens het eerste blokje van deze pagina. Denk jij dat je een serieuze kans hebt om af en toe rechtsbijstand nodig te hebben, dan zou je, ondanks het recht op pro deo rechtsbijstand, toch moeten denken aan een verzekering, zeker nu onze overheid in hoog tempo bezig is om het recht op rechtsbijstand uit te kleden.

Nadelen rechtsbijstandverzekering

Stel, je hebt jouw zaak bij de rechtbank verloren en je wilt in hoger beroep gaan. Als je geen verzekering hebt, en je betaalt jouw eigen advocaat, dan zal die advocaat er niet snel bezwaar tegen hebben om in hoger beroep te gaan. Als het een nette advocaat is, zal hij of zij jou waarschuwen voor de kans dat je de zaak ook in hoger beroep verliest en voor alle kosten die je kwijt zult zijn. Maar als jij voet bij stuk houdt, dan wordt er doorgeprocedeerd. Voor de advocaat is het bepaald niet nadelig als jij door wilt procederen.
Bij een rechtsbijstandverzekering is dit precies andersom.
Hoe meer rechtsbijstand ze aan jou verlenen, hoe hoger hun kosten en hoe kleiner hun winst. Weliswaar wordt de rechtsbijstand niet verleend door de verzekering zelf maar door juristen die een zekere mate van onafhankelijkheid hebben, maar hoe je het ook wendt of keert: die juristen weten heel goed dat ze hun werk zullen kwijtraken als ze te veel kosten maken voor de verzekeraar. Een nette verzekeraar zal geen druk zetten op de juristen en zal als de totale kosten de pan uit rijzen de premie van de verzekering verhogen. Maar gezien de scherpe concurrentie op de markt van rechtsbijstandverzekeringen, is de verleiding natuurlijk groot om de premie niet te verhogen en om gewoon wat minder kwaliteit te bieden.
Bij een advocaat moet je er op letten dat je niet méér rechtsbijstand krijgt dan strikt genomen noodzakelijk is; bij een rechtsbijstandverzekering moet je er op letten dat je niet minder krijgt dan eigenlijk zou moeten.
In alle rechtsbijstandverzekeringen is overigens een bepaling opgenomen dat jij recht hebt op een "second opinion" als er verschil van mening is tussen jou en de verzekeraar over de behandeling van de zaak. Dankzij die regeling zouden er eigenlijk niet veel problemen moeten zijn. Het voornaamste probleem is dat de klanten (nog) te weinig gebruik maken van hun recht op second opinion, maar daar kun je zelf iets aan doen.
Een volgend nadeel van rechtsbijstandverzekeringen is dat er (nog) geen goede kwaliteitscontrole is op rechtsbijstandverzekeringen, terwijl er wel controle is op de kwaliteit van advocaten. Er is geen tuchtrecht voor juristen van verzekeraars, wel voor advocaten.
Veel gehoorde klachten over rechtsbijstandverzekeringen zijn: de klant voelt zich niet serieus genomen, de klant moet weken wachten op enige actie en er wordt altijd eerst gezocht naar een reden (of smoes) om geen rechtsbijstand te verlenen. De eerlijkheid gebied te zeggen dat we die eerste twee klachten evengoed over advocaten horen.
In klanttevredenheidsonderzoeken scoren de rechtsbijstand­verzekeraars vrij goed, slechts ietsje minder dan advocaten.
Al met al vinden wij de voordelen van een rechtsbijstandverzekering beduidend zwaarder wegen dan de nadelen, maar jij mag daar natuurlijk anders over denken.

Sta je actief in het leven ...

Dan is het waarschijnlijk een goede keus om een rechtsbijstandverzekering te nemen, zeker als jouw inkomen tot de middeninkomens of de hogere inkomens behoort. Toegegeven, het is geen goedkope verzekering. Maar de kans dat je zonder verzekering veel meer geld kwijt bent is vrij groot.
Heb je een laag inkomen en vermogen, zodat je in aanmerking komt voor pro deo rechtsbijstand, dan is de keus wat lastiger. Maar ook dan kan een rechtsbijstandverzekering de moeite, en de kosten, waard zijn.

Verder lezen ...

Lijkt het je na al deze verhalen verstandig om een rechtsbijstandverzekering te nemen, lees dan door op onze pagina Wat is de beste rechts­bijstand­verzekering?.